5 marca 2026 r. w Pałacu w Kobylnikach odbyło się 22. spotkanie z cyklu „Obiad z pracodawcami rolnymi”, organizowane przez Związek Pracodawców – Dzierżawców i Właścicieli Rolnych. Wydarzenie zgromadziło przedstawicieli instytucji publicznych, organizacji branżowych oraz zarządzających największymi gospodarstwami hodowlanymi i uprawnymi w regionie.

Spotkanie otworzył Roman Wiatrowski, Prezes Zarządu ZPDiWR, witając zaproszonych gości, wśród których znaleźli się m.in. Jan Krzysztof Ardanowski – Poseł na Sejm RP i Przewodniczący Rady ds. Rolnictwa i Obszarów Wiejskich przy Prezydencie RP, Magdalena Kiciak-Kucharska – Wiceprezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, a także przedstawiciele KOWR, KPODR oraz liderzy gospodarstw rolnych z województwa kujawsko-pomorskiego.

W swoim wystąpieniu inauguracyjnym Roman Wiatrowski podkreślił, że polskie rolnictwo znalazło się dziś w szczególnie trudnym momencie. Na sytuację sektora nakładają się zarówno czynniki międzynarodowe – takie jak wojna czy nowe umowy handlowe – jak i problemy lokalne, w tym postępujące stepowienie Kujaw oraz gwałtowny spadek opłacalności produkcji rolnej.

ARiMR: rekordowe rozliczenie środków i cyfrowa zmiana
Jednym z głównych punktów spotkania było wystąpienie Magdaleny Kiciak-Kucharskiej, Zastępcy Prezesa ARiMR. W pierwszej części swojego wystąpienia przedstawiła ona wyniki finansowe związane z realizacją środków z PROW 2014–2020. Jak poinformowała, Agencja osiągnęła poziom 99,9% wydatkowania środków, co pokazuje skalę inwestycji zrealizowanych przez polskich rolników.

Wiceprezes ARiMR wiele miejsca poświęciła również procesowi cyfryzacji obsługi beneficjentów. Zapowiedziała, że do 30 czerwca 2026 r. planowane jest pełne wdrożenie Portalu Rolnika – centralnej platformy, która ma umożliwić załatwianie spraw bez konieczności osobistych wizyt w biurach powiatowych. System ma pozwalać m.in. na bieżące śledzenie statusu wniosku – od momentu jego złożenia, przez weryfikację, aż po wypłatę środków.

W swoim wystąpieniu Magdalena Kiciak-Kucharska zwróciła także uwagę na zmieniające się zasady konstruowania projektów finansowanych z funduszy unijnych. Wyjaśniła, że środki są obecnie przypisane do określonych priorytetów klimatycznych, dlatego inwestycje związane np. z retencją czy infrastrukturą muszą być odpowiednio uzasadnione w kontekście ochrony klimatu lub bioróżnorodności. Podkreśliła również, że nowym standardem pracy urzędników powinno być wsparcie rolnika na etapie poprawiania błędów formalnych, jeszcze przed wydaniem decyzji odmownej.

ZPDiWR: informacja i przygotowanie do naborów
W trakcie spotkania Łukasz Gapa, Dyrektor ZPDiWR, poinformował, że członkowie Związku otrzymali już komplet materiałów dotyczących planowanych naborów. Zachęcał również do wcześniejszych, indywidualnych konsultacji, które pozwolą odpowiednio przygotować dokumentację i ograniczyć ryzyko błędów formalnych na etapie składania wniosków.

Gospodarstwa towarowe poza systemem wsparcia?
Ważnym elementem debaty były głosy przedstawicieli dużych gospodarstw rolnych. Adam Oler ze Stadniny Koni Nowe Jankowice oraz Piotr Krygier z OHZ Osięciny zwracali uwagę na postępującą marginalizację gospodarstw towarowych, które – mimo znaczącego wkładu w lokalną gospodarkę – są często pomijane w programach wsparcia.

Podkreślano, że przedsiębiorstwa rolne odprowadzają wysokie podatki i składki ZUS, tworzą miejsca pracy i utrzymują stabilność ekonomiczną obszarów wiejskich, a jednocześnie bywają wyłączane z mechanizmów pomocowych kierowanych wyłącznie do rolników indywidualnych.

Woda dla Kujaw i problem stepowienia regionu
Do kwestii gospodarki wodnej odniósł się również Leszek Dereziński, wskazując, że przeciwdziałanie stepowieniu Kujaw wymaga nie tylko środków finansowych, lecz przede wszystkim odbudowy zaplecza eksperckiego. Zwrócił uwagę na potrzebę zaangażowania specjalistów znających dawne systemy melioracyjne, którzy będą w stanie przygotować skuteczne rozwiązania dla regionu.

Rozwinięciem tego wątku było wystąpienie Jana Krzysztofa Ardanowskiego, który przedstawił koncepcję „Woda dla Kujaw”. Projekt zakłada doprowadzenie wód z Wisły do wyrobisk pokopalnianych, co – w ocenie posła – mogłoby pomóc w odbudowie lokalnego mikroklimatu i poprawie bilansu wodnego regionu. Jednocześnie skrytykował on pomysły renaturyzacji rzek, które mogłyby prowadzić do wyłączenia z produkcji najżyźniejszych gruntów dolinnych.

Rolnictwo, przemysł i gospodarka regionalna
W debacie głos zabrał także Roman Rogalski, Prezes Zarządu Nadwiślańskiego Związku Pracodawców Lewiatan, który zwrócił uwagę, że kryzys w rolnictwie nie jest problemem wyłącznie producentów rolnych. Jego zdaniem osłabienie tego sektora będzie miało bezpośredni wpływ również na przedsiębiorstwa współpracujące z przemysłem, w tym firmy powiązane z rynkiem niemieckim.

Fundusze dla firm działających w systemie ZUS
Istotnym uzupełnieniem spotkania było wystąpienie Bartłomieja Lecha z firmy Lech Consulting, poświęcone możliwościom pozyskiwania środków zewnętrznych przez podmioty funkcjonujące w systemie ZUS, a więc także przez firmy przetwórcze i okołorolnicze.

Prelegent omówił planowane konkursy dotyczące przetwórstwa i innowacji, w których poziom wsparcia ma sięgać od 100 tys. zł do 10 mln zł. Wskazał również na możliwości, jakie daje program Agrostrateg, oferujący dofinansowanie prac badawczo-rozwojowych, a także projekty związane z OZE i biogazowniami. Zaznaczył przy tym, że kluczowe znaczenie dla powodzenia projektu ma wcześniejsze przygotowanie pełnej dokumentacji, zwłaszcza środowiskowej.

Ardanowski: geopolityka, import i zagrożenia dla konkurencyjności
Jedno z najmocniejszych wystąpień należało do Jana Krzysztofa Ardanowskiego, który dokonał szerokiej analizy sytuacji polskiego i europejskiego rolnictwa. Krytycznie odniósł się do umowy z krajami Mercosur, wskazując, że może ona doprowadzić do napływu produktów niespełniających standardów obowiązujących producentów w Unii Europejskiej.

Poseł poruszył również temat importu z Ukrainy, zwłaszcza na rynku cukru i zbóż. Wskazywał, że wzrost przywozu tych surowców po 2022 r. wpłynął na spadek cen skupu w Polsce i pogorszenie opłacalności krajowej produkcji. W kontekście nadwyżek zboża zasugerował także potrzebę rozważenia jego energetycznego wykorzystania.

Konflikty społeczne na wsi i potrzeba ochrony funkcji produkcyjnej
Ważny głos w dyskusji zabrał Józef Łyczak, który zwrócił uwagę na narastające napięcia pomiędzy rolnikami a nowymi mieszkańcami wsi. Wskazywał, że osoby kupujące nieruchomości na terenach rolniczych często nie są świadome specyfiki funkcjonowania gospodarstw, co prowadzi do sporów i skarg.

W jego ocenie potrzebne są rozwiązania systemowe, które zobowiązywałyby samorządy i notariuszy do informowania nabywców działek o charakterze otoczenia i typowych uciążliwościach wynikających z prowadzenia działalności rolniczej.

Bioasekuracja i nowe ryzyka regulacyjne
W trakcie spotkania poruszono również temat skutków nowej ustawy o zdrowiu zwierząt. Jan Krzysztof Ardanowski zwracał uwagę, że nowe przepisy wzmacniają uprawnienia organów kontrolnych do nakładania kar finansowych, także w sytuacjach dotyczących uchybień formalnych, które nie mają realnego wpływu na rozprzestrzenianie się chorób zakaźnych. Zdaniem uczestników debaty problem ten wymaga dalszej analizy i monitorowania.

Apel o jedność środowiska rolniczego
W dyskusję aktywnie włączyła się również Silvana Oczkowska, Członek Zarządu ZPDiWR. W swoim wystąpieniu zwróciła uwagę na rosnącą presję regulacyjną wobec rolnictwa towarowego i podkreśliła potrzebę większej solidarności całego środowiska. Jej zdaniem tylko wspólne, konsekwentne działania organizacji rolniczych mogą doprowadzić do skutecznej obrony konkurencyjności polskiego rolnictwa.

KOWR o czynszach dzierżawnych i sporach proceduralnych
W końcowej części spotkania głos zabrał Adam Niedbalski z Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, odnosząc się do kwestii czynszów dzierżawnych. Wyjaśnił, że w praktyce występują sytuacje sporne, szczególnie tam, gdzie wysokość czynszu została powiązana z nierealistycznie wysokimi cenami zbóż z wcześniejszych okresów. Wskazał również, że rozstrzygnięcia sądowe w sprawach dotyczących stawek czynszów stają się istotnym punktem odniesienia dla dalszych działań instytucji.

Najważniejsze postulaty po spotkaniu
Uczestnicy 22. „Obiadu z pracodawcami rolnymi” zgodnie podkreślali, że polskie rolnictwo potrzebuje dziś nie tylko doraźnych działań osłonowych, ale przede wszystkim długofalowej strategii rozwoju. Wśród najważniejszych postulatów wybrzmiały:

• potrzeba systemowej ochrony funkcji produkcji rolnej na wsi i zapewnienia bezpieczeństwa prawnego gospodarstw,
• uznanie projektu „Woda dla Kujaw” za jeden z priorytetów inwestycyjnych regionu,
• sprzeciw wobec działań ograniczających produkcję rolną na najcenniejszych gruntach,
• konieczność wyrównania warunków konkurencji pomiędzy producentami unijnymi a importem spoza UE,
• potrzeba objęcia dużych gospodarstw towarowych realnym i sprawiedliwym systemem wsparcia.

Spotkanie w Kobylnikach po raz kolejny pokazało, że dialog pomiędzy rolnikami, administracją i ekspertami jest niezbędny, aby skutecznie odpowiadać na wyzwania stojące dziś przed polskim rolnictwem.